17 Ocak ve Prof. Dr. Osman Turan

 

Günün Portresi

Prof. Dr. Osman Turan

 1914 yılında Bayburt’un Aydıntepe köyünde doğdu.. Trabzon'un fethi sonrası Vandan getirilip iskan edilen Kurdoğlu (Kurunoğlu) ailesine mensuptur.  Babası, Hasan Ağa Birinci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi'nde şehit düşmüştür. Osman Turan; ilk mektebi Çaykara'da, liseyi Trabzon ve Ankara'da bitirdi. 1940 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nden mezun oldu.  Oniki Hayvanlı Türk Takvimi adlı teziyle doktorluk payesini aldı. Doktora jürisinin başkanı Ord. Prof. Dr. Fuad Köprülü idi. 1944'te doçent oldu ve Türk-İslâm Tarihi dersleri okutmaya başladı. 1944’te Türkçülük-Turancılık davasından yargılanan Nihal Atsız’ı fakültedeki odasında ağırlaması yüzünden Millî Eğitim bakanı tarafından 4 Mayıs 1944 günü açığa alındı . Ancak Memduh Şevket Esendal ve Hasan Tahsin Banguoğlu’nun müdahalesiyle 30 Kasım 1944’te fakültedeki görevine döndü. 1946-1947’de askerlik hizmetini yaptı.

1948-1950 yılları arasında Londra ve Paris'te araştırmalarda bulundu. 1949’da Türk Tarih Kurumu’na aslî üye seçildi. 1951’de profesör unvanını aldı. 1954 senesinde Demokrat Parti Trabzon listesinden milletvekili seçildi Türk Ocakları Genel Merkezi'nin Ankara'ya nakli üzerine 1959'da yapılan kurultayda Türk Ocakları Genel Başkanı seçildi.

27 Mayıs 1960'a darbesinden sonra Yassıada'da 17 ay hapis yattı. Beraat ettikten sonra, fakültedeki görevine dönmek istediyse de fakülte yönetimi bu isteğini geri çevirdi. Yürüttüğü hukuk mücadelesini kazanmasına rağmen Üniversite yargı kararlarını uygulamadı.

Zorunlu olarak yeniden siyasete döndü. 1964'te Adalet Partisi Genel Başkan Yardımcısı olan ve 1965'te yeniden Trabzon'dan milletvekili seçilen Osman Turan, 1967 yılında Adalet Partisinden ihraç edildi. 1969'da siyasetten tamamen çekildi. 1966’da yeniden Türk Ocağı genel başkanlığına seçilen Osman Turan bu görevi 1973 yılına kadar sürdürdü. Bu dönemde Türk Yurdu dergisini yepyeni bir içerik ve anlayışla çıkararak Türkiye'nin en fazla okunan fikir dergisi haline getirdi.

1972 yılında da profesörlükten emekli olan Osman Turan 17 Ocak 1978 tarihinde vefat etti.

II. Abdülhamid'in torunu Nemika Sultan'ın kızı Satıa Hanım Sultan ile evli olan Prof. Dr. Osman Turan İngilizce, Fransızca, Arapça ve Farsça biliyordu.

Eserleri;

Eserlerini iki grupta değerlendirmek mümkündür. Birincisi ilmi eserleri, ikincisi de aydın sorumluluğu ile kaleme aldığı fikri eserleri.

İlmi eserleri;

Selçuklular Tarihi ve Türk-İslâm Medeniyeti

Türk Cihân Hâkimiyeti Mefkûresi Tarihi

Selçuklular Zamanında Türkiye.

Selçuklular ve İslâmiyet

Doğu Anadolu Türk Devletleri Tarihi

 Fikri eserleri;

Gafletten Uyanalım! 

Türkiye’de Manevî Buhran Din ve Laiklik, 

Türkiye’de Komünizmin Kaynakları ve Kültür İhtilâli,

Türkiye’de Siyasî Buhranın Kaynakları, 

Türkler Anadolu’da, 

Vatanda Gurbet, 

Târihî Akışı İçinde Din ve Medeniyet

 

17 OCAKTA MEYDANA GELEN OLAYLAR

999 - Gazneli Mahmud, Firdevsi’ye Şehname’yi yazdırdı.

1041 - Gaznelilerin hükümdarı Sultan Mesud’un vefatı.

1517 – Yavuz Kahire’ye girdi.

1851 - Şirket-i Hayriye kuruldu.

1875 - Karaköy-Beyoğlu arasındaki Tünel işletmeye açıldı. Tünel, 1863'te Londra'da hizmete giren yeraltı toplu taşıma sistemlerinden sonra inşa edilen dünyanın en eski 2. yeraltı toplu taşıma sistemidir.

1909 - Fenerbahçe ile Galatasaray ilk kez karşılaştı; FB:0, GS:2

1916 - Atatürk’e, “Anafartalar Grubu Komutanlığı” dönemindeki üstün başarıları nedeniyle “Muharebe Altın Liyakat Madalyası” verildi.

1918 – Sovyetler Birliğinde İç Rusya ve Sibirya Müslümanları İşleri Komiserliği adıyla bir Müslüman Komiserliği kuruldu

1919- İngilizlerin Garnizon Komutanı General Wilson, İstanbul Hükümeti’ne, İstanbul polisi ve sağlık örgütünü üzerine aldığını bildirerek, bundan sonra kendilerinden gelecek emirlerin uygulanmasını istedi.

1919- Atina'da yayınlanan Rumca Patris gazetesi, Karadeniz'de bir Pontus cumhuriyeti kurmak için uğraşan kurulun çalışmaları hakkında geniş bilgi yazdı: İnebolu'dan Batum'a kadar uzanacak geniş bir Rum devleti ...

1920- İstanbul'daki İngiliz, Fransız ve İtalyan Yüksek Komiserleri, Harbiye Bakanı Cemal Paşa ile Genelkurmay Başkanı Cevat Paşa'nın görevlerinden uzaklaştırılmaları için Türk Hükümeti'ni sıkıştırma kararı aldılar. Paşalar Kuvayı Milliye'ye yardım etmekle suçlanıyor. Hükümet'e yazı 2o'de verilecek ve Cemal ve Cevdet Paşalar 21 Ocakta istifa ettirileceklerdir

1920- Webb'den Curzon'a: Fransız Yüksek Komiseri Defrance, Türklerin karşı tedbirlerinden korkuyor. Mümkün olduğu kadar çabuk bir barış yapılması çok iyi olur.

1923 - Mustafa Kemal Paşa'nın İzmit'te düzenlediği ilk basın toplantısı, sabaha karşı sona erdi.

1938 - Atatürk’ün, dört yeni denizatlısının isimlendirilmesi hakkında Başbakan Celâl Bayar’a el yazısıyla direktifi: “Yeni dört denizaltı gemilerimiz için bulduğumuz isimler sunlardır; 1)Saldıray 2)Batıray 3)Atılay 4)Yıldıray. Bunların mânâları, som Türkçe olan bu kelimelerin kendisindedir; yani saldıran, batıran, atılan, yıldıran”

1942 - Ankara'da ekmek karneye bağlandı.

1954 - Eğitimci ve edebiyat tarihçisi İsmail Habib Sevük vefat etti

1957 – Ünlü heykeltıraş Ratip Aşir Acudoğlu vefat etti

1958 - Türkiye'de modern psikolojinin kurucusu Mustafa Şekip Tunç vefat etti

1960 - Yahya Kemal Müzesi açıldı. Müze Fatih Külliyesi'nin Baş Kurşunlu Medresesi'nde bulunuyor.

1964 - Londra Konferansı'nda Kıbrıs Türk toplumunu temsil eden Rauf Denktaş konuştu. Rauf Denktaş, federal yönetime gidilmezse, ayrı bir hükûmet kuracaklarını açıkladı.

1971 - Ortadoğu Teknik Üniversitesi Rektörü Erdal İnönü'nün evinin önüne dinamit atıldı.

1974 - Resmî olarak son Anadolu parsı öldürüldü.

1978 – Prof. Dr. Osman Turan vefat etti.

1984 - Dolandırıcılıktan yargılanan Abidin Cevher Özden (Banker Kastelli) beraat etti.

1984 - Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Yerel Seçim Yasası kabul edildi.

1985 – Denktai ve Kpriyanu arasındaki Kıbrıs zirvesi BM Genel Sekreterliği gözetiminde başladı.

1987 - Bülent Ecevit, Siyasi Partiler Kanunu'na aykırı davranmaktan 11 ay 20 gün hapse mahkûm edildi. 12 Eylül darbesinden sonra Bülent Ecevit hakkında 80, Süleyman Demirel hakkında 55 dava açılmıştı.

1990 - Yazar Aziz Nesin, kendisine "vatan haini" dediği gerekçesiyle Cumhurbaşkanı Kenan Evren aleyhine tazminat davası açtı.

1994 - 21 Ocak'ta fırlatılması planlanan ilk Türk uydusu Türksat 1A'yı taşıyacak Arien füzesi arızalandı. Fırlatma işlemi 10 gün ertelendi.

1995 - Avrupa Parlamentosu, Saharov Ödülü'nü cezaevinde bulunan eski DEP milletvekili Leyla Zana'ya verdi.

2000 - İstanbul'da bir villaya operasyon düzenlenmesi sonucunda çıkan çatışmada, Hizbullah'ın elebaşısı Hüseyin Velioğlu ölü ele geçirildi. Genişletilen operasyonda, mezar evler ortaya çıkarıldı ve çok sayıda Hizbullah mensubu yakalandı.

2005 - İstanbul'da 97 şehit asker ailesi ve malul gaziye Cumhurbaşkanlığı Devlet Övünç Madalyası ve Beratı verildi.

2012 - KKTC'nin kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş, son yolculuğuna uğurlandı. Kıbrıs'taki Selimiye Camii'nde kılınan cenaze namazı ardından top arabasına yüklenen naaşı, gökkuşağının altından geçerek Cumhuriyet Parkı'ndaki anıt mezara defnedildi.

2020 - Eski Başbakan Bülent Ecevit 'in eşi, Demokratik Sol Parti ile Demokratik Sol Halk Partisi'nin kurucusu ve ilk başkanı Rahşan Ecevit vefat etti.